किरन्तन - प्रकरण १२८ | Kirantan prakaran 128
हांरे मारा साध कुलीना सांभलो
माया कोहेडो अंधेर केहेवाय, मांहें साध बंधाणां जाय । तमने हजी लगे सोध न थाय, काल ताकी ऊभो माथे खाय ॥१॥
साध वाणी तमें सांभली रे, कां न विचारो मन । आणे अजवाले मानखे, तमें कां रे भूलो साधू जन ॥२॥
खिण मांहें अर्थज लीजे रे, जे वचन कहया वेद व्यासे । दीपक वा मा खमे नहीं, हमणांं धवक अंधारूं थासे ॥३॥
कथता सांभलता ए गिनान रे, जम वारो आवसे रे । अध वचे सर्व मुकावी, तरत बांधीने जासे रे ॥४॥
सांचु कहे दुख लागसे, सांचु ते केहेने न सुहाय । प्रगट कहिए मोंहों ऊपर, त्यारे दोहेला ते सहुने थाय ॥५॥
अवलूं देखी हूं न सकूं, त्यारे सूं करूं में न रेहेवाय । वेख धरी लजवो साधने, एम ते माटे केहेवाय ॥६॥
दुष्ट थई अवगुण करे, ते जई जमपुरी रोय । पण साध थई कुकरम करे, तेणूं ठाम न देखूं कोय ॥७॥
क्रोध अहंमेव समें नहीं, अने वेख धरो छो साध । लोभ लज्या नमे नहीं, माहें मोटी ते ए ब्राध ॥८॥
उत्तम कहावो आपने, अने नाम धरावो साध । साध मल्यो नव ओलखो, मांहें अवगुण ए अगाध ॥९॥
न करो संगत साधनी, मन न धरो विश्वास । संजमपुरी ना दुख सांभलो, पण तोहे ना उपजे त्रास ॥१०॥
छेतरवां हींडो जगदीस ने, ते छेतरया केम करो जाय । पास बीजा ने मांडिए, जई आपोपूं बंधाय ॥११॥
अस्नान करी छापा तिलक देओ, कंठ आरोपो तुलसी माल । गिनानी कहावो साध मंडली, पण चालो छो केही चाल ॥१२॥
वेख उत्तम तमें धरो, पण माहेलो ते मैल नव धुओ । पंथ करो छो केही भोमनों, रिदे आंख उघाडी जुओ ॥१३॥
मन मैला धुओ नहीं, अने उजला करो आकार । आकार तिहां चाले नहीं, चाले निरमल निराकार ॥१४॥
वैकुण्ठ ऊंचूं सिखर पर, ऊवट चढतां उचांण । मोहजल लेहेरां मारे सामियो, इहां वाए ते वा उधांण ॥१५॥
चढवूं ऊंचूं चीरक थई, वाटे दुख दिए घणां दुष्ट । परवाह उतरता सोहेलूं, पण दोहेलूं ते चढतां पुष्ट ॥१६॥
सोहेलूं देखी कां उतरो रे, आगल दोख अनेक । चढतां घणुंए दोहेलूं, पण वैकुण्ठ सुख वसेक ॥१७॥
सपन तणां सुख कारणें, केम खोइए अखण्ड सुख । सुख सुपने देखी करी, केम लीजे साख्यात दुख ॥१८॥
चीरक थई तमें ना सको रे, मायामां थया मोटा । वाणी विचारी नव जुओ, पछे सास्त्र करो कां खोटा ॥१९॥
दुखडा खमी तमे ना सको, माया सुखे रहया माणो रे । चढाए नहीं एणी उवटे, पाछां चढताने कां ताणो रे ॥२०॥
ताण्यूं तमारूं सुं करे, जेने लाग्यो छे चोलनो रंग । साध कहावी असाध थाओ छो, करो छो भजनमां भंग ॥२१॥
पगला पोताना जुओ नहीं, अने बीजाने देओ छो दोस । सास्त्र अर्थ समझ्या नथी, तां जातो नथी रिदे रोस ॥२२॥
सास्त्रें मारग बे कहया, त्रीजो न कहयो कोय । एक वाट वैकुण्ठ तणी, बीजी स्वर्ग जमपुरी जोय ॥२३॥
वली एक वाट कही करी, ते ततखिण कीधी लोप । तिहांना हता ते चालया, पण रह्या ते मायामां गोप ॥२४॥
तमे रे जुओ पोते आप संभारी, केही रे लीधी छे वाट । केही रे भोमना बंध बांधो छो, उतरसो कीहे रे घाट ॥२५॥
गुण पचवीसे बांधया रे, बांधया ते नवे अंग । इंद्री पखे गुणे बांधया, कांई दृढ करी माया संग ॥२६॥
बंध प्रभुसों न बांधया रे, त्यारे केणी पेरे आवे तेह । रदे विचारी जोइए जो, बांध्यो छे केसुं नेह ॥२७॥
जेरे गामनी वाटज लीजे, आवे तेहज गाम । जाणी ने जमपुरी जाओ छो, त्यारे न आवे अखंड विसराम ॥२८॥
सूथी वाट जाणी संजमपुरी, कां सहुए उजाणां जाओ । वेद पुराण तमें सांभली, एम रूदे फूटा कां थाओ ॥२९॥
देखा देखी पंथ करो छो, रदे नथी विचार । सास्त्र वाणी जो सत करो, तो भूलो केम आवार ॥३०॥
ढोलतां ढोलाने सोहेलूं, पण आगल ऊंडी खाड । लोही मांस सर्वे सूकसे, पछे घरट दलासे हाड ॥३१॥
केस त्वचा जासे चरमाई, नसों त्रूटसे निरवाण । विध विधना दुख देखसो, पण तोहे नहीं छोडे प्राण ॥३२॥
जमपुरीना दुख दारूण, तेसूं नथी तमें माण्या । पुराण ते माटे कहे पुकारी, केणे जाय रखे अजाण्या ॥३३॥
कुंड अठावीस कहया सुकदेवे, एक बीजा थी चढता जाय । त्यारे पडयो परीछित दुख सुणी, स्वामी बीजा तो न संभलाय ॥३४॥
छप्पन रहया विन सांभल्या, तेतां सुणी न सक्यो राय । कलकली कंपमान थया, ते तां कहया न सुण्या जाय ॥३५॥
दैव ते दोस लिए नहीं, ते माटे कीधा पुराण । देखी पडो कां खाडमां, आ तां सहुने करे छे जाण ॥३६॥
स्वादे लाग्या सुख भोगवो, पण पछे थासे पछताप । व्यास वचन जोता नथी, पछे घससो घणूं बंने हाथ ॥३७॥
भट जी चोखूं तमने केम कहे, जेणे माड्युं ए ऊपर हाट । सूथी देखाडे संजमपुरी, तमे अपगरो एणी वाट ॥३८॥
बुध तमारी किहां गई, पछे आवसे ते कीहे काम । वचन जुओ सुकदेवना, तेमां प्रगट पराधाण ॥३९॥
अर्थ लई सास्त्र तणो, तमे ओलखजो आ ठाम । बीहो छो छाया थकी, जुओ करे छे कोण संग्राम ॥४०॥
कोण तमसूं जुध करे, बीजो ऊभो सामो कीहो चोर । आप बंधाणां आप सूं, माहेली गमा तिमर घोर ॥४१॥
संसार सूतो घारण करी, ते तां केणी पेरे जागे रे । पण साध कहावो निद्रा करो, मूने दुख ते तेनुं लागे रे ॥४२॥
निद्रा परी नाखी देओ, उठीने ऊभा थाओ रे । बीजी ते वात मूकी करी, तमे ग्रहो प्रभूना पाओ रे ॥४३॥
पतिव्रता पणे सेविए, न थाय वेस्या जेम । एक मेलीने अनेक कीजे, तेणी थाय धणीवट केम ॥४४॥
गेहेन घारण तमे परहरो, टालो ते तिमर घोर । उठीने अजवाले जुओ, त्यारे देखसो माहेला चोर ॥४५॥
ज्यारे अर्थ लेसो वाणी तणो, त्यारे अर्थमा छे अजवास । अजवाले जीव जागसे, त्यारे थासे टली चोर दास ॥४६॥
वैरी टली वोलावा थासे, जो ए करसो जतन । एणी पेरे ए पामसो, अमोलक ए रतन ॥४७॥
जनम मानखो खंड भरथनो, सृष्ट कुली सिरदार । ए वृथा कां निगमो, तमे पामी उत्तम आकार ॥४८॥
चार पदारथ पामिया रे, ए थी लीजिए धन अखंड । अवसर आ केम भूलिए, जे थी धणी थाय ब्रह्मांड ॥४९॥
चौद भवन जेने इछे, कोई विरला ने प्राप्त होय । ए पांमी केम खोइए, तूं तां रतन अमोलक जोय ॥५०॥
रतन ते आने केम कहिए, पण आ भोम उपमा एह रे । कई कोट रतन जो मेलिए, आणे तोले न आवे तेह रे ॥५१॥
हवे सुधर सो संगत थकी, जो मलसे एहवो साध । सास्त्र अर्थ समझावसे, त्यारे टलसे सघली ब्राध ॥५२॥
संगत करसो साधनी, ए रूदे करसे प्रकास । त्यारे ते सर्वे सूझसे, थासे अंधकारनो नास ॥५३॥
ज्यारे अंध अगनान उडी गयुं, त्यारे प्रगट थया पारब्रह्म । रंग लाग्यो ए रस तनो, ते छूटे वलतो केम ॥५४॥
वस्त खरीनो जे रंग लाग्यो, ते थाय नहीं केमे भंग । भलयो जे भगवानसों, तेनो दीसे एकज रंग ॥५५॥
सुख अखंड एणी पेरे, तमें लेजो संगत साध । अधखिण विलम न कीजिए, आ आकार खोटो साज ॥५६॥
खोटा थी खरो लीजिए, अवसर एवो आज । आ वेला अमृत घडी, प्रबोध कहे मेहेराज ॥५७॥
साध जो जो तमें सांभलो, वचन म करजो लोप । प्रगट कहयूं आ पाधरूं, बीजी गुरगम थासे गोप ॥५८॥
बीजा वचन भारी केम कहिए, ते तां अर्थी विना न अपाय । केसरी दूध कनक ना रे, पात्र विना न समाय ॥५९॥
मारा साध कुली ना सांभलो ।
॥ प्रकरण ॥१२८॥ चौपाई ॥२०१०॥