Logo  Kuljam.org

विषय-सूची

प्रकास गुजराती - प्रकरण ३०

प्रगटवाणी प्रकासनी - राग सामेरी

सुईने सुई सूता सूं करो रे, आ विखम ठिकाणा मांहें जी । जागीने जुओ उठी आप संभारी, एणी निद्राए लेवाणां कांय जी ॥१॥

एणी निद्राए जे कोई लेवाणा, नहीं ते आपणा साथी जी । एणी रे भोमे घणां छेतरिया, तमे उठो इहां थकी जी ॥२॥

नहीं रे निद्रा कोई घेण घारण, निद्रा होय तो जगव्यो जागे जी । उठाडी जीवने ऊभो कीजे, वली न मूके पोतानो माग जी ॥३॥

तेज गेहेन ने तेहज घारण, तेज घूटन अधको आवे जी । एणी भोंमने ए निद्रा मांहेंथी, धणी विना कोण जगावे जी ॥४॥

एणे ठेकाणे तां कोई न उगरियो, तमे सूता तेणे ठाम जी । ए ठाम घणूं विखम लागसे, प्रगट कहूं गत भोम जी ॥५॥

विखनी भोम अने विख पाथरियूं, आहार करे विख वेल जी । सरीर विखनूं मांहेंली जोगवाई विखनी, एक मांहें ते जीव नेहे केवल जी ॥६॥

विखनी तलई ने विखना ओढना, विखनो ढोलियो ढलाए जी । विख नो ओसीसो ने विखनो ओछाड, वली विजणे ते विखनो वाए जी ॥७॥

जागतां विखने सुपने विख रे, निद्रामां विख निरवाण जी । बाहेर तणो विख केही पेरे कहूं रे, तेतां वाए ते विख उधाण जी ॥८॥

वस्तर विखने भूखण विख रे, सर्वा अंगे विख साज जी । ए विख जीवने गेहेन घारण रे, ते केम टले विना श्रीराज जी ॥९॥

जोर करी तमे जगवो रे जीवने, नहीं सूतानी आ भोम जी । जेमने सुइए तेम वाधे विस्तार, पछे नहीं उठाय केमे जी ॥१०॥

ए भोमलडी तमे कांय न मूको, हजी नथी घारण जाती जी । एणी भोमे दुखडा दीसे घणा रे, ते तमे जुओ कां आघी जी ॥११॥

आघी जुए दुख अनेक उपजसे, ते माटे उठो तत्काल जी । जलना जीवनो घर जल मांहें, जेम रहे करोलियो मांहें जाल जी ॥१२॥

सहु कोई जाली गूंथे पोतानी, अने मांहेंना मांहें मुझाय जी । मुझाणा पछी दुख अनेक देखे, घणूं दुखे जीवड़ो जाय जी ॥१३॥

घणूं दुख देखे जीव जातां, वली ते गूंथे तत्काल जी । केम दोष दीजे करोलियाने, एहेना घर थया मांहें जाल जी ॥१४॥

आपणां घर तां नहीं एणे ठामे, चौद भवनमां क्‍यांहे जी । ते माटे वालोजी करे रे पुकार, केहे स्या ने सूता छो आंहे जी ॥१५॥

ओल्या दुखना घर ते पण मेले नहीं, तमे सुखना घर न संभारजी । सघला ग्रन्थ पाए साख पुरावी, साथ हवे तो दोष तमारो जी ॥१६॥

बेहद घर ने बेहद सुख रे, बेहद मारा श्री राज जी । अविचल सुख अनन्त देवाने, हूं जगवुं तमारे काज जी ॥१७॥

पिउजी पुकार करी करी थाक्या, तमे कांय न जागो मारा साथ जी । ऊगीने दिन आथमवा आव्यो, अने पछेते पडसे आडी रात जी ॥१८॥

रात पडी त्यारे कोई नव जागे, कोई न करे पुकार जी । निसाए निद्रा जोर थासे, पछे वाधसे ते विख विस्तार जी ॥१९॥

संझा लगे रह्या धणी आपण माटे, ते तमे कांय न संभारो जी । ओलखी धणी ने सुखडा लीजिए, तमें आपोपूं वारणे वारो जी ॥२०॥

पुकार करतां रात पडी रे, वालो रात न रहे निरधार जी । जेणे रे तमने एवा भोलवया, ते वेरीडा कां न अविधारो जी ॥२१॥

आ भोम मूकतां जे आडी करे रे, घेर जातां जे कोई वारे जी । ए वेरीडा तमारा प्रगट पाधरा, ते तां जुओने विचारी जी ॥२२॥

ए वेरीडा घणूं विख भरियां रे, जेणे खाधो ते सर्व संसार जी । ते तमने भूलवे छे जुई भांते, पण तमे रखे लेवाओ आवार जी ॥२३॥

वली तमने देखाडूं दुरजन, जेणे न मूृक्यो कोय जी । ते तमने प्रकासूं रे प्रगट, तारा माहेला गुण तूं जोय जी ॥२४॥

वली गुण इंद्री जुओ रे जातां, जे अवला वहे संसार जी । ए वेरीडा विसेखे आपणां, ते तमे कांए न मारो जी ॥२५॥

मारी ने मरडी भांजी करीने, वली जगवी करो तमे जोर जी । गुण अंग इंद्री ज्यारे जीव जागसे, त्यारे करसे ते पाधरा दोर जी ॥२६॥

वासना जाणीनें कहूं छूं वचन रे, आ जल ना जीवने कोण कहे जी । वचन सुणी जे होय वासना, ते आणी भोमे केम रहे जी ॥२७॥

ए दुस्तर भोम घणूं रे दोहेली, वली ने वसेखे दुख रात जी । ते माटे हूं करूं रे पुकार, मारो भली गयो मायामां साथ जी ॥२८॥

ततखिण रातडी आवी देखसो, मांहें प्रगट थासे अंधेर जी । जीव अंधेर ज्यारे देखी मुझासे, त्यारे विखना ते आवसे फेर जी ॥२९॥

विख चढे फेर अनेक उपजसे, करम केरा जे दुख जी । वली फरसे फेर अनेक काया, आखी रात चढसे फेर विख जी ॥३०॥

मारो साथ होय ते तमे सांभलो, रखे आंही पाडो रात जी । ए रातना दुख घणा रे दोहेला, पछे निद्रा उडसे प्रभात जी ॥३१॥

प्रभात थासे अति वेगलो रे, रात छेडो केमे न आवे जी । दुखनी रात घणूं जासे दोहेली, पछे वहाणू ते केमे न वाए जी ॥३२॥

महाप्रले काल ज्यारे थासे, तिहां लगे रेहेसे अंधेर जी । ते माटे पिउजी करे रे पुकार, तमे आवजो ते आणे सेर जी ॥३३॥

तारतमनूं अजवालूं लईने, वालो आव्या छे बीजी वार जी । फोडी ब्रह्मांडने पाडयो मारग, आंही अजवालूं अपार जी ॥३४॥

पिउजी पधारया तेडवा तमने, तो थाय छे आटलो पुकार जी । एम करतां जो नहीं मानो, तो वालो नहीं रहे निरधार जी ॥३५॥

विखम वाट जल मांहें अंधेरी रे, तमने लागसे लेहेर निघात जी । वलीने वसेके जीव बेसुध थासे, नहीं सांभलो ते घरनी वात जी ॥३६॥

मछ गलागल मांहें छे सवला, अने पूरतणा प्रवाह जी । दिस एके नव सूझे सागर मां, तमे रखे ते विहिला थाओ जी ॥३७॥

तमे उठो ते अंग मरोडीने, म जुओ मायानो मरम जी । धणी पधारया छे तम माटे, तमने हजी न आवे सरम जी ॥३८॥

ए निद्रा तमे केम रे उडाडसो, जिहां नहीं करो कोई पर जी । ओलखी धणी तमे आप संभारी, जागी जुओ तमे घर जी ॥३९॥

ए रे अमल तमने केम रे उतरसे, जे जेहेर चढ्यूं अति भारी जी । जिहां लगे जीवने वाण न लाग्यो, थाक्या ते धणी पुकारी जी ॥४०॥

हवे जो जाणो घर पामूं पोतानूं , तो राखजो वैरागनी सेर जी । सर्वा अंगे सुध सेवा करजो, एम जागसो पोताने घेर जी ॥४१॥

जो जाणो जीवने जगवुं रे आहीं, तो तां जो जो ते रास प्रकास जी । एम केहेजो जीवने आ कह्यूं सर्व तूंने, त्यारे जीवने थासे अजवास जी ॥४२॥

एणे अजवाले जेहेर उतरसे, त्यारे जीव ते करसे जोर जी । परआतम ने आतम जोसे, त्यारे टलसे ते तिमर घोर जी ॥४३॥

एणी पेरे तमे जीव जगवसो, त्यारे थासे ते जोत प्रकास जी । प्रेमतणा पूर प्रघल आवसे, थासे ते अंधकारनो नास जी ॥४४॥

कोमल चित करी वचन रूदे धरी, जो जो ते सर्व संभारी जी । खरा जीवने वचन कह्या छे, माया जीवने थासे ए भारी जी ॥४५॥

माया जीव आंही टकी न सके रे, तेणे नहीं लेवाय ए वचन जी । ए वचन घणुए लागसे मीठा, पण रेहेवा न दे खोटानूं मन जी ॥४६॥

ब्रह्मांड माहेलो जीव जे होय रे, ते तां जाजो पोतानी वाटे जी । बेहद जीव जे होय रे अमारो, आ वचन कहेवाय ते माटे जी ॥४७॥

वासनाने तां जीव न केहेवाय, घणुए दुख मूने लागे जी । खोटानी संगते खोटू कहूं छूं, पण सूं करूं मान केमे जागे जी ॥४८॥

कठण वचन हूं तोज कहूं छूं, नहीं तो केम कहूं वासनाने जीव जी । रखे दुख देखे वासना ते माटे, ए प्रगट वाणी हूं कही जी ॥४९॥

प्रकास वाणी तमे जो जो जोपे करी, रखे मूको ते एक वचन जी । द्रढ थई तमे देजो जीवने, लेजो ते मांहेलूं धन जी ॥५०॥

ए धननो ते लेजो अर्थ, त्यारे प्रगट थासे प्रकास जी । एणे अजवाले जीव जागसे, त्यारे वृथा न जाए एक स्वांस जी ॥५१॥

प्रगट वाणी प्रकास कही छे, इंद्रावती चरणे लागे जी । ते लाभ लेसे बंने ठामनो, जेहेनो जीव आंहीं जागे जी ॥५२॥

॥ प्रकरण ॥३०॥ चौपाई ॥७९३॥

इसी सन्दर्भ में देखें-